TAVAN GÖBEKLERİ

ESKİ TAVANLARIN GÖZDE SÜSLEMELERİ

AHŞAP TORNA MAKİNESİ

ESTETİK BİR TORNA YAPALIM

1. muhtelif ahşap malzemelerden yaptığım ahşap tornası
 
Arkadaşlar merhaba, yukarıda fotoğrafı bulunan, bir çok malzemesi geri dönüşümden kazanılmış, kendim için yapmış olduğum ahşap tornamın yapım aşamalarını sizlerle paylaşmak istedim.

2. torna ray kızakları


Tornanın en önemli unsurlarından biri ray kızaklar dır. Bu kızakların yapım aşamasında en çok dikkat etmemiz gereken şeylerden biri seçeceğimiz ahşabın mukavemeti ve düzgün olmasıdır. şayet bu hususlara dikkat etmezsek çok kısa bir süre sonra  bu kızaklar da eğrilme ve burulma başlayabilir. bu da verdiğimiz emeğin heba olması demektir. Her konuda olduğu gibi bu işimize başlamadan öncede mutlaka kabaca bir çizim yapıp yaklaşık ölçülerimizi tespit etmemiz gerekmektedir. Ben kendi ihtiyacım ve malum atölyemin ölçülerini de gözeterek bu tornanın ray uzunluğunu 130 cm iki ray arası mesafeyi de merkezden merkeze 14 cm olarak belirledim.


3. ray kızaklar ve  ana dikmeler

Ana dikmeler ve ara boşluk takozların da eski ve çok sert bir meşe ağacı kullandım. Boşluk sabitleme takozlarının montajını deniz tutkalıyla yaptıktan sonra, 12 lik tij saplamaları karşılıklı olarak sıkarak çok güçlü bir bağlantı sağladım.


4. torna mili

Torna milini hurdacıda bulduğum eski bir su pompasından söküp, kendi ihtiyacım olan ölçülere göre metal tornam da şekillendirip hazır hale getirdim.

5. torna mili, dikme ve ray montajlarının yapılmış hali

Torna makinesi yapma aşamasındaki en hassas konu punto deliği ve mil deliklerinin tam olarak birbirini karşılaması gerektiği. Şayet bu delikleri delerken birbirinin eksenini karşılamayacak şekilde delerseniz tornanın hiç bir işlevselliği kalmayacağını bilmeniz gerekiyor. Ben bu delikleri delmeden önce torna milinin geçeceği iki direği bir birinin kopyası olarak ürettim, ayrıca bu direklerin montajında tutkal kullanmadım sadece karşılıklı saplamalar la tutturdum.


6. mil direkleri ve punto direği delikleri delinmiş hali

Fotoğrafta da görüldüğü gibi punto ve mil direklerinin deliklerini mümkün olduğunca tam ekseninde deldim, çok az olan eksen sapmalarını da mil direklerini tutkalla monte etmediğim için en son aşamada ihtiyaç olan yöne doğru esneterek merkezine getirdim. tüm bu merkezleme işlemlerini bitirdikten sonra mil direklerine ayrıca ikişer adet sabitleme vidası koyup stabil hale getirdim.

7. eksenlerin kabaca kontrolü

Bu aşamada da yaklaşık olarak gözle eksen kontrollerini yaptım. Ahşap torna makinesi, metal torna makinesi kadar hassas olmadığından, çok az olan (milimin onda biri vb. gibi) sapmalarda sıkıntı yaşatmıyor. Ama ben genede en son aşamada komparatör ile gerekli ince ayar kontrollerini yaparak gerekli hassasiyeti sağladım.

8. kayar mesnet ve punto kolları

Tornanın diğer parçaları olan kayar mesnet, punto mili ve mil sabitleme kolunun yapım aşamalarında dikkat edeceğimiz bir husus da mesnet yüksekliğinin mil merkezinden 5 mm aşağıda olması, yada aşağı yukarı ayarlanabilir olarak üretilmesi gerekmektedir. Çünkü bazı torna işi çalışmalarında bu mesnet'in ayarlanabilir olması gerekiyor.   

9. torna ayakları

Belki dikkatinizi çekmiştir diye bahsedeceğim, benim muhtelif makine çalışmalarımda, bu tornanın ayaklarında olduğu gibi estetiğe çok önem veriyorum. Bunun birinci sebebi yaptığım çalışmanın sıradan olmasını sevmiyorum. Mutlaka kendi kimliğimi de yansıtsın istiyorum. Yani kısacası bu tip hususlar biraz keyfe keder.  

10. torna punto başı

Punto başından kısaca bahsedecek olursam, ray üzerinde rahatça gidip gelecek şekilde yaptım. Bu kısımda da önemli olan ray ile punto direği arasında boşluk bırakmamak, punto vidalı milini 20 mm tij den yaptım. daha sonraki fotoğraflarda gördüğünüz de fark edeceksiniz, daha sonradan bu kısımda bazı revizyonlara gittim. Ama şunu bilmenizi isterim sebebi bu yaptığım puntonun çalışmadığından dolayı değil. tamamen daha estetik olmasını istediğim için.

11. torna mili başlığı

Torna mili başlığını pirinç malzemeden yaptım. Dişli bir parça değil, mil üzerine direk takıyorum milde açtığım açılı bir yiv yuvasına set uskur yardımıyla sıkıştırarak sabitliyorum. çok pratik ve kullanışlı oldu.

12. mesnet'i alttan sabitleme kolu.

Mesnet sabitleme kolu içinde 20 mm tij kullandım, ahşabın içine epoksi yardımıyla bir somun sabitledim, iki ray arasında rahat gidip gelebilecek meşe ağacından bir pul yapıp tamamladım.


13. gezer punto sabitleme kolu.

Gezer punto sabitleme kolunu da bir önceki bölümde anlattığım şekilde yaptım. sadece görsel olarak biraz farklı olsun istedim. Üretim aşamasında tercih sizin.

14. meşe ağacından V kayış kasnağı yapımı. 

Yapacağım işe göre torna devrini ayarlayabilmek için, meşe ağacından üçlü V kayış kasnağı yaptım. bu kasnakların ebatlarını hesaplayabilmek için İnternet ortamındaki kasnak devri hesaplama araçlarını kullandım. Gerekli bölümlere istenen değerleri girdiğinizde hangi çaplarda kasnak yapmanız gerektiğini otomatik olarak hesaplayabiliyorsunuz. Benim bu iş için kullanacağım motorun devrini baz alarak (1450 devir) ihtiyacım olan devirleri girdiğimde 7-10-13 cm çaplarında kasnak yapmam gerektiğini anladım ve iki adet fotoğrafta gördüğünüz kasnağı ürettim.

15. torna mili üzerine monte edilmiş V kayış kasnağı.

Yukarıdaki fotoğrafta da görüldüğü gibi iki direğin arasına, mil üzerine kasnağın montajını yaptım. Kasnağın milin üzerinde boşta dönmemesi için kasnak içine ve milin üzerine kasnak boyu kadar kama yatağı açıp, kamayla sabit hale getirdim. Piyasada bu kasnakların alüminyum olanlarından hazır olarak var, isteyen temin edebilir.


16. ayarlanabilir vites kolu.

Yapmış olduğum bu tornada motorun torna gövdesinin arka tarafında ve aşağıda olmasını istediğim için, resimde gördüğünüz gibi ikinci bir aktarma organı gerekti. Şayet motoru aşağı kısıma indirmek istemezseniz motor kayışını direkt olarak torna mili kasnağına yönlendirip ikinci aktarma organı yapmazsınız.


17. torna kalem dolabı.

Torna kalemi dolabı da alternatif bir çalışmadır. ihtiyaç duyarsanız sonradan da yapabilirsiniz. Benim size daha önceden de bahsettiğim gibi, bu tornayı yapmaktaki tek amacım sadece ağaç tornalamak değildi. Hem işlevsel hemde görsel güzel bir tornaya sahip olmak istediğim içindi.

18. torna volan yapımı.

Bu bölüm ve daha sonrası tamamen benim merakımı cezbettiği için yaptığım bir çalışma. Elektrik varken kimse ayak pedalıyla torna kullanmak istemez sanırım. Elektriğin olmadığı dönemlerde çalışan sanatkarların ne kadar zorluklar çektiğini anlamak için ve spor olsun diye kullandığım oluyor, evet sıkıntısız çalışıyor fakat güç harcamak gerektiriyor. Ben bu pedalı kullanmaktan bazen çok keyif alıyorum.

19. mermer tozu beyaz çimentodan yapılmış volan.


20. pedal ve volan gücünü aktarma kayışları.


21. ayak pedalı.


22. değişiklik yaptığım döner punto başı ve silindirik sıkma kolu.


23. torna makinesinin tamamlanmış hali.

Hepimize kolay gelsin.

Yorumlar